Rozbity kubek zwykle ląduje w koszu. W Japonii bywa inaczej: pęknięcia zalewa się lakierem zmieszanym ze złotem, a naczynie wraca do użytku z jasną blizną biegnącą przez bok. Ta technika nazywa się kintsugi, dosłownie „złota naprawa", i ma około pięciuset lat.
Najciekawsze jest w niej założenie, które kłóci się z naszym odruchem. Naprawy nie ukrywa się, tylko podkreśla najdroższym materiałem, jaki jest pod ręką. Historia przedmiotu zostaje na wierzchu.
Skąd się to wzięło
Opowieść mówi o szogunie Ashikadze Yoshimasie, który w XV wieku odesłał do Chin ulubioną czarkę do herbaty. Wróciła spięta metalowymi klamrami. Brzydko. Japońscy rzemieślnicy dostali zadanie wymyślenia czegoś lepszego i tak narodził się pomysł na szew ze złota.
Naprawiony przedmiot nie udaje nowego. Jest sobą, tyle że z dopisanym rozdziałem.
Technika wyrosła z estetyki wabi-sabi, w której piękno bierze się z niedoskonałości i upływu czasu. Czarka po kintsugi bywa ceniona wyżej niż przed stłuczeniem, bo ma już swoją historię.
Jak to działa w praktyce
Prawdziwe kintsugi to żmudna robota. Używa się urushi, czyli lakieru z soku drzewa lakowego, który schnie tygodniami w wilgotnym powietrzu. Każdą warstwę nakłada się osobno, szlifuje i dopiero na końcu wciera złoty proszek. Naprawa jednej czarki potrafi zająć kilka miesięcy.
Dziś w sklepach można kupić zestawy z żywicą epoksydową i złotą farbą. Efekt wizualny jest podobny, ale takie naczynie nie nadaje się już do jedzenia.
Gdzie to zobaczyć
Na naszym festiwalu ceramika pojawia się co roku na stoiskach z rękodziełem, a przy okazji warsztatów można porozmawiać z ludźmi, którzy pracują z japońską glazurą na co dzień. Warto podejść i popytać, bo o kintsugi opowiada się najlepiej z naczyniem w ręku.